Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji pojawia się nowy model współpracy między pracownikiem a technologią – tworzenie i trenowanie tzw. cyfrowych sobowtórów (digital twins). W praktyce oznacza to, że pracownik uczy system AI wykonywania części swoich obowiązków, przekazując wiedzę, sposób podejmowania decyzji oraz schematy działania. Coraz więcej firm zaczyna traktować ten proces jako realną pracę ekspercką, za którą pracownicy otrzymują dodatkowe wynagrodzenie.

Czym jest „cyfrowy sobowtór pracownika”?

Cyfrowy sobowtór to model AI, który odwzorowuje sposób pracy konkretnej osoby. Powstaje na podstawie:

• dokumentów i wiedzy eksperckiej pracownika,

• jego sposobu rozwiązywania problemów,

• komunikacji z klientami lub zespołem,

• decyzji podejmowanych w określonych sytuacjach.

Dzięki temu system może później automatycznie wykonywać część zadań, np. analizować dane, przygotowywać raporty, odpowiadać na zapytania klientów czy generować rekomendacje biznesowe.

Jak wygląda proces szkolenia AI przez pracownika?

Proces budowy cyfrowego sobowtóra zazwyczaj przebiega w kilku etapach:

• Mapowanie wiedzy eksperckiej
• Pracownik dokumentuje procesy, schematy decyzji i kluczowe działania w swojej pracy.
• Tworzenie modeli decyzyjnych
• AI uczy się na podstawie przykładów – analizuje sytuacje i decyzje podejmowane przez pracownika.
• Testowanie i korekta
• Pracownik sprawdza, czy model działa zgodnie z jego sposobem pracy.
• Automatyzacja części zadań
• AI przejmuje powtarzalne działania, a pracownik koncentruje się na bardziej strategicznych aspektach pracy.

Dlaczego firmy płacą za trenowanie AI?

Organizacje zaczynają dostrzegać, że najcenniejszą częścią wdrożeń AI jest wiedza pracowników. To właśnie ona pozwala stworzyć system, który rzeczywiście wspiera biznes.

Dlatego pojawiają się nowe modele wynagradzania, np.:

• premie za stworzenie modelu AI wspierającego pracę zespołu,

• dodatkowe wynagrodzenie za dokumentowanie wiedzy eksperckiej,

• udział w zyskach wynikających z automatyzacji procesów.

W niektórych firmach tworzenie cyfrowego sobowtóra traktowane jest jako projekt innowacyjny, podobny do wdrożenia nowego produktu lub procesu.

Jak zmienia to rolę pracownika?

Ten trend może znacząco zmienić sposób pracy w organizacjach. Zamiast obawiać się automatyzacji, pracownicy zaczynają pełnić rolę mentorów dla systemów AI.

Oznacza to przesunięcie kompetencji w stronę:

• zarządzania wiedzą,

• projektowania procesów,

• pracy koncepcyjnej,

• nadzorowania pracy systemów AI.

W praktyce pracownik przestaje być jedynie wykonawcą zadań, a staje się architektem sposobu pracy organizacji.

Wyzwania i pytania etyczne

Model ten rodzi również istotne pytania:

• kto jest właścicielem wiedzy zapisanej w modelu AI,

• czy pracownik powinien otrzymywać wynagrodzenie za wykorzystanie jego know-how,

• jak zabezpieczyć dane i kompetencje organizacji.

Firmy zaczynają więc tworzyć nowe regulacje dotyczące zarządzania wiedzą i własnością intelektualną pracowników.

Przyszłość pracy z „cyfrowym sobowtórem”

Eksperci rynku pracy przewidują, że w ciągu najbliższych kilku lat wiele organizacji będzie posiadało biblioteki cyfrowych sobowtórów ekspertów – specjalistów z różnych dziedzin, których wiedza została zapisana w systemach AI.

Może to doprowadzić do powstania nowej roli zawodowej:
„AI Knowledge Trainer” – specjalisty odpowiedzialnego za uczenie sztucznej inteligencji pracy eksperckiej.

Dla działów HR oznacza to konieczność odpowiedzi na nowe pytania:

• jak wynagradzać transfer wiedzy do AI,

• jak chronić kompetencje pracowników,

• jak rozwijać nowe umiejętności w organizacji.

Jedno jest pewne – w erze sztucznej inteligencji największą wartością firmy pozostaje wiedza ludzi, którzy tę inteligencję uczą.